Pytamy prawnika…

Pytanie…

Czy zespół ratownictwa medycznego zadysponowany do poradni lekarza rodzinnego z powodu np. migotania przedsionków ma obowiązek zrealizować otrzymane skierowanie do szpitala oraz zlecenie na transport medyczny?

Odpowiedź prawnika zespołu Law&Med

Zespół ratownictwa medycznego zadysponowano do przychodni lekarza rodzinnego. Zespół po przybyciu na miejsce otrzymuje od personelu przychodni podstawowej opieki zdrowotnej zlecenie na transport sanitarny oraz skierowanie do szpitala.

Poddając analizie aspekty prawne dotyczące realizacji wyjazdów Zespołów Ratownictwa Medycznego (ZRM) napotykamy na wiele odmiennych interpretacji. Po pierwsze musimy zdać sobie sprawę, że system Ratownictwa Medycznego jest ściśle skodyfikowany i opiera się o liczne przepisy, zwłaszcza ustawę z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2016 poz. 1868). Z punktu widzenia analizy transportu pacjentów najważniejszy jest art. 44, który stanowi, iż:

„1. Zespół ratownictwa medycznego transportuje osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego lub lekarza koordynatora ratownictwa medycznego.” Natomiast art. 3 pkt 8 tej samej ustawy określa  stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, definiując go jako: „stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia.”

Zadaniem ZRM jest zatem udzielenie świadczeń w miejscu zdarzenia oraz, gdy zachodzi potrzeba, transport osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego (liczony jako czas dotarcia) szpitalnego oddziału ratunkowego lub szpitala wskazanego przez dyspozytora lub lekarza koordynatora.Podsumowując dotychczasową analizę, zadaniem ZRM jest jedynie pomoc w momencie bezpośredniego zagrożenia życia, co jasno definiują ww. przepisy.

Nieco więcej wyjaśnia art. 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 poz. 1793), który stanowi iż:

„1. Świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie i z powrotem, w przypadkach:

1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym;
2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia.

3. Świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnegolub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego – w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia – donajbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem.
4. W przypadkach niewymienionych w ust. 1 i 2 na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego świadczeniobiorcy przysługuje przejazd środkami transportu sanitarnego odpłatnie lub za częściową odpłatnością.”

Nie poddając analizie szczegółowych przepisów i rozporządzeń dot. odpłatności przewozów widzimyjasno, iż świadczeniobiorca ma prawo do bezpłatnego przewozu, natomiast jedynie transportem sanitarnym. 

Dodatkowe wskazówki można odnaleźć także w przepisach normy PN-EN 1789+A2:2015-01, która jasno określa wymagania określone dla kategorii ambulansów drogowych wyznaczonych na podstawie wzrastającego poziomu leczenia, które może być wykonane. Są to: ambulans do transportu pacjentów (typy A1, A2), ambulans ratunkowy (typ B) i ruchoma jednostka intensywnej opieki (typ C). Na wcześniejszą wersję normy powołuję się Sąd w wyroku –  I SA/Bd 1102/15

Transport sanitarny w POZ

Taki zakres świadczeń realizowany będzie, gdy istnieje konieczność leczenia w zakładzie opieki zdrowotnej leczącym wskazane schorzenia (wyłączając okoliczności nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zgodnie z przytoczonymi przepisami ustawy) oraz dla konieczności zachowania tzw. ciągłości leczenia Decyzję o tym, czy istnieje wskazanie do zapewnienia transportu sanitarnego zawsze podejmuje lekarz, który decyduje także o tym, czy transport odbędzie się z pełną odpłatnością, częściową lub też bezpłatnie. Niezbędna w takiej sytuacji jest odpowiednia adnotacja na zleceniu.

Transport sanitarny w POZ może być realizowany tylko przy wykorzystaniu ambulansów drogowych. Transport bezpłatny przysługiwać będzie pacjentom, którzy nie mają możliwości korzystania ze środków transportu publicznego ze względu na swoją dysfunkcję narządów ruchu. Przepisy wskazują, przy których jednostkach chorobowych świadczeniobiorca może ubiegać się o transport za pełną lub częściową odpłatnością i są to:

  1. choroby krwi i narządów krwiotwórczych,
  2. choroby nowotworowe,
  3. choroby oczu,
  4. choroby przemiany materii,
  5. choroby psychiczne i zaburzenia zachowania,
  6. choroby skóry i tkanki podskórnej,
  7. choroby układu krążenia,
  8. choroby układu moczowo-płciowego,
  9. choroby układu nerwowego,
  10. choroby układu oddechowego,
  11. choroby układu ruchu,
  12. choroby układu trawiennego,
  13. choroby układu wydzielania wewnętrznego,
  14. choroby zakaźne i pasożytnicze,
  15. urazy i zatrucia,
  16. wady rozwojowe wrodzone, zniekształcenia i aberracje chromosomowe.

Powyższa analiza wskazuje, iż zespół karetki przyjeżdża na miejsce wezwania udzielając pierwszej pomocy, a w razie potrzeby zawozi poszkodowanego do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego albo lekarza koordynatora medycznego.

Karetki pogotowia ratunkowego nie mogą być zatem używana do innych celów, niż ratunkowe, a pozostałe świadczenia realizuje transport sanitarny. Jeśli rozważamy stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, skierowanie do szpitala wystawione przez lekarza POZ nie ma żadnego znaczenia a transport powinien odbywać się do najbliższego szpitala (pod względem czasu dotarcia) zapewniającego świadczenia zdrowotne właściwe w leczeniu danej jednostki chorobowej.

Autor: Grzegorz Sieńczewski

Tagged with:     , ,

About the author /


1
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Kamil Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Kamil
Gość
Kamil

Jaka konkretna odpowiedź? ZRM ma zabrac takiego pacjenta, czy nie ? (mowimy oczywiscie o pacjencie stabilnym)